چگونگی انجام آزمایش خاک کشاورزی

یکی از بحران هایی که در کشور با آن مواجه هستیم استفاده بیش از حد از کود و سم می باشد. که آن را به یکی از بزرگترین معضلات کشاورزی تبدیل کرده است. استفاده بی رویه از کودها، نه تنها هزینه ی گزافی را برای کشاورز به همراه دارد بلکه مصرف و تجویز غلط از طرفی موجب غیر سالم شدن محصولات کشاورزی می شود و اثرات جبران ناپذیر برای خاک در بر دارد.

امروزه میدانیم که کشاورزی بدون استفاده از انواع کودها در خاک های کشوری مثل کشور ما که مواد آلی کمی دارد امکان پذیر نیست، بنابراین تنها راه حلی که به نظر مشکل گشاست، استفاده از آزمایش خاک کشاورزی است.

اگر مطالعه مقاله براتون سخته میتونید یادگیری رو راحتش کنین و از ویدئوی آزمایش خاک دهکده موفقیت استفاده کنید.

 هدف از آزمایش خاک کشاورزی چیست؟

هدف اصلی از آزمایش خاک تعیین عناصر موجود در خاک، شناخت نوع خاک، نوع بافت آن و اطلاعاتی از این دست می باشد. عموما اطلاعاتی که برای آماده سازی زمین قبل از کاشت یا احداث باغ نیاز است شامل:

  • هدایت الکتریکی یا ای سی (Ec)
  • اسیدیته خاک یا پی اچ  (Ph)
  • بافت خاک
  • آهک (Tnv)
  • ماده آلی
  • عناصر ماکرو یا پر مصرف ( نیترات یا ازت، فسفر و پتاسیم)
  • عناصر میان مصرف (کلسیم، منیزیوم و گوگرد)
  • عناصر میکرو یا کم مصرف (آهن، روی، منگنز، مس، بور)
  • سدیم
  • نسبت جذب سدیم (Sar)

زمان نمونه برداری آزمایش خاک کشاورزی

بهترین زمان برای انجام آزمایش خاک اول بهار و اواخر پاییز است. آزمایش خاک در بهار برای آماده سازی زمین، اطلاعات مناسبی را از نظر عنصر مهم نیتروژن به شما می دهد. آزمایش پاییز نیز به جهت فراهم کردن مواد مغذی مورد نیاز و امکان افزودن کود و زیر و رو کردن با خاک بسیار مفید است.

دقت کنید نمونه برداری باید در زمانی انجام شود که خاک گاورو باشد و گل نباشد و قبل از کوددهی به زمین انجام شود.

نمونه برداری بهتر است بعد از برداشت محصول انجام شود.

 ابزار مورد نیاز برای آزمایش خاک کشاورزی

سطل پلاستیکی (دقت کنید قبلا با این سطل به زمین کودی داده نشده باشد)

مته یا بیل یا حتی بیلچه

کلنگ یا کاردک

کیسه پلاستیکی

برچسب نمونه برداری (میتونید از یک کاغذ هم استفاده کنید.)

 نحوه نمونه گیری از خاک مزرعه 

شیوه ی نمونه گیری برای آزمایش خاک کشاورزی از مزارع بسیار سادست. ابتدا زمین مورد نظرتان را براساس نوع بافتی که دارد و شیب و محصولات متفاوتی که در زراعت قبلی کشت شده، رنگ، ميزان فرسايش، نوع محصول به قطعات یکسان جدا می کنیم.

  5سانت از روی خاک را کنار میزنیم. یک چاله به عمق 30سانتی متری میکنیم. دیواره ی چاله را به ضحامت 3 سانتی متر می خراشیم، بابیل تمام خاک را به آرامی بر میداریم و در یک سطل می ریزیم( دقت کنید که فقط خاک خراشیده شده را داخل سطل ریخته شود).

برای باردوم از همان عمق 30 سانتی تا60سانت چاله را عمیق تر میکنیم و مثل عمق 30سانتی دیواره را خراش می دهیم. توجه کنید این نمونه را با نمونه قبلی در دو سطل جدا بریزید. (برای محصولاتی که ریشه ی آنها تا عمق کمتر از 30سانت پیش میرود نمونه برداری از عمق 60-30 نیازی ندارد. ولی برای محصولی چون زعفران نیاز به هر دو عمق 0-30 و60-30 می باشد)

حتما سنگ و کلوخه ها را از نمونه ها بردارید و ترجیحا نمونه ها عاری از خار و خاشاک باشد.

آزمایش خاک برای مزارع کشاورزی
طبق الگوی مارپیچی، Z، W، N نمونه برداری انجام می شود

 الگوهای نمونه برداری برای آزمایش خاک کشاورزی 

به چند طریق می توانید نمونه برداری راانجام دهید:

  • سیستمیک
  • غیر سیستمیک
  • تصادفی

دقیق ترین و راحت ترین روش، روش غیر سیستمیک می باشد. در قطعه هایی که از نظر بافت و شیب و فرسایش خاک و سایر عوامل تقسیم شده اند باید به طور جدا گانه، طبق الگوی مارپیچی، Z، W، N نمونه برداری انجام شود.

فرض کنید شکل زیر زمین شما باشد:

چگونگی آزمایش خاک برای مزارع کشاورزی

برای گرفتن آزمایش خاک از هر قسمت باید به طور جداگانه الگوی حرکت خود را اجرا کنید و نمونه خاک جمع آوری کنید. حداقل 8نمونه خاک برای هر قسمت گرفته شود. اگر 8 نمونه خاک از عمق 30سانتیمتری قطعه 1 جمع آوری کردید باید آنها را در یک سطل بریزد و به خوبی ترکیب کنید. توجه کنید که خاک از سطل بیرون نریزد. خاک برداشت شده باید خشک باشد و رطوبت خاک باید گرفته شود.

از کل محتوای خاک قطعه 1 به عمق 30 سانتی متر 750تا1000گرم خاک را در کیسه پلاستکی ریخته و در آن را به خوبی می بندیم. روی کیسه با برچسب اطلاعات زیر را قرار می دهیم.

  • نام زارع
  • نام نمونه بردار
  • اسم مزرعه
  • محل مزرعه
  • جنس خاک
  • نوع محصول
  • محصول مورد کشت در آینده
  • کشت قبلی
  • عمق نمونه برداری

چند نکته برای نمونه برداری دقیق تر

  • نمونه های قطعه های مختلف را به هیچ وجه با یکدیگر مخلوط نکنید.
  • حتما از سطل و ابزاری که تمیز باشن استفاده کنید.
  • دقت کنید که نمونه ی که برمیدارید از گوشه های زمین، پرچین، انبار نگهداری کود دامی فاصله ی لازم را داشته باشد.
  • قبل از نمونه برداری به زمین کود ندهید.

پارامترهای آزمایش خاک کشاورزی به چه معنی هستند؟

آزمایش خاک در کشاورزی

در بالا یک نمونه از آزمایش خاک را مشاهده می کنید به ترتیب از سمت راست به بررسی عناوین این آزمایش خاک می پردازیم:

 Physical tests(فیزیک خاک)

باتوجه به این بخش فیزیک خاک شما مشخص می شود. منظور از فیزیک خاک نوع بافت خاک می باشد. دانستن بافت خاک به شما می گوید که خاک مزرعه شما حاصلخیز است یا خیر؟ مناسب کشت چه محصولاتی می باشد؟ درواقع بافت خاک مشخص می کند هرکدام از ذرات معدنی تشکیل دهنده، به چه مقدار در خاک موجود می باشد.

 C(clay) یا رس

رس ریزترین جزء خاک می باشد. قدرت جذب ونگهداری آب در آن بالا است. نفوذپذیری صفریا ناچیزی دارد.

 S(sand) یا شن

درشت ترین ذره خاک است قدرت نگهدار ی آب در آن کم است اما نفوذپذیری بالایی دارد.

 Si(silt) یا سیلت

از لحاظ اندازه حدواسط رس و شن است و خصوصیات آن هم دقیقا مابین دو ذره شن و رس می باشد.

 Text(texture) یا بافت خاک

بافت خاک براساس درصد هرکدام از این سه ذره با توجه به مثلث خاک تشخیص داده می شود. 12 نوع بافت خاک وجود دارد که در این نمونه آزمایش بافت خاک از نوع لومی شنی(sand loam) می باشد.

Gyps. (gypsum)

این بخش به بیان مقدار گچ موجود در خاک اشاره می‌کند. گچ به سبب اینکه دو عنصر کلسیم و گوگرد را در خود جای‌داده است برای خاک مفید است، البته مقدار آن نباید از حد مجاز تجاوز کند.

گچ موجود در خاک موجب اصلاح و بهبود ساختار خاک می‌شود و در خاک‌های سدیمی باعث کاهش مقدار شوری می‌شود

P(فسفر)

فسفر یکی از عناصر اصلی موجود در خاک می‌باشد. مقدار آن بین ۰٫۱تا۳ گرم در کیلوگرم خاک متفاوت می‌باشد. فسفر در گیاه در انتقال انرژی تأثیر زیادی دارد و یکی از عناصر موجود در پروتئین‌ها می‌باشد. عنصر فسفر در تشکیل بذر و زود رسی محصول نقش دارد.

 

برای پیدا کردن آزمایشگاه و بررسی نمونه ی خاکتون می تونید از لینک های زیر استفاده کنید ما لیست تمام آزمایشگاه ها رو براتون قرار دادیم.

لیست آزمایشگاه های آب و خاک دولتی

لیست آزمایشگاه های اب و خاک خصوصی

به نظرتون آزمایش خاک چقدر میتونه  از مصرف بیش کودهای شیمیایی جلوگیری کنه؟ نظراتتون روبرامون کامنت کنین.

نظر دهید

پاسخ دهید

پوچ
10 درصد تخفیف
مشاوره رایگان
20 درصد تخفیف
ریشه زعفران یک مثقالی
50 درصد
امروز خوش شانس نبودی
پرچم زعفران یک مثقالی
زعفران یک مثقالی
دوباره امتحان کن!
ارسال رایگان
زرشک نیم کیلویی
شانستو امتحان کن جایزه مال توعه!

ایمیل و شماره تماستو وارد کن و جایزه ببر!

امیدوارم خوش شانس باشی :))

دهکده موفقیت گشتا
Logo
بازیابی رمز عبور
مقایسه موارد
  • کل (0)
مقایسه
0
باز کردن چت
واتس اَپ دهکده
میتونیم کمکتون کنیم؟