مقالات   >   زمان برداشت زعفران ( فصل برداشت زعفران + نحوه برداشت )

زمان برداشت زعفران ( فصل برداشت زعفران + نحوه برداشت )

وقت برداشت زعفران

آخرین مرحله از کشت، برداشت زعفران می‌باشد. درعین‌حال که دیدن گل‌های زعفران زیبا و لذت‌بخش است؛ سخت‌ترین و حساس‌ترین مرحله، برداشت می‌باشد. زعفران فقط یک‌بار در سال گل می‌دهد و گل‌های زعفران فقط در روز اول کیفیت مناسبی دارند. با برخورد آفتاب به کلاله زعفران مقدار کروسین موجود در کلاله کاهش پیدا می‌کند.

درواقع این مرحله است که قیمت زعفران شما را مشخص می‌کند؛ به همین علت این مرحله نیازمند توجه و دقت فراوانی است.

در این محتوای آموزشی در مورد نحوه صحیح و زمان برداشت زعفران یعنی چیدن گل و جداسازی کلاله صحبت می‌کنیم.

دوره کشت خاکی زعفران

هر سوالی در مورد دوره ی کشت زعفران در خاک یا  آموزش کشت گلخانه ای زعفران داری با ما در میون بگذار!

نام و نام خانوادگی(ضروری)
این فیلد برای اعتبار سنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند .

میزان برداشت زعفران چقدر است؟

در سال اول کشت زعفران (چندماه پس از کاشت) فقط پیازهایی که وزن مناسبی دارند و از تغذیه ی کافی برخوردار بودند گل می دهند. در یک مزرعه زعفران با کشت آرمانی یعنی 10تن در هکتار پیاز زعفران که وزن مناسب (گرم 12-8) داشته باشد؛ در حدود 8 کیلو زعفران می شود برداشت کرد؛ البته رسیدگی اصولی به مزرعه زعفران نیز در درآمد حاصل از زعفران بسیار مهم است!

زمان برداشت زعفران چه فصلیه؟

فصل و زمان برداشت زعفران با توجه‌ به شرایط اقلیمی متفاوت می‌باشد. به طور کلی وقتی دمای خاک به ۸ درجه سانتی‌گراد برسد و در حدود دو هفته پس از آبیاری اول زعفران،  گل‌های زعفران نمایان می‌شوند.

زمان برداشت زعفران نیازمند رسیدن به دمای مناسب برای برداشت می باشد که در مناطق مختلف متفاوت و به شدت به شرایط زمین وابسته است! در برخی مناطق در آبان‌ ماه و در برخی آذرماه فصل گلدهی زعفران است.

زمان برداشت زعفران در حدود دو الی سه هفته از زمان ظهور اولین گل به طول می‌انجامد. عموماً برداشت گل قبل از طلوع آفتاب زمانی که گل‌های زعفران به‌صورت غنچه‌های نیمه‌باز هستند انجام می‌شود. ساعت دقیق برداشت بسته به منطقه متفاوت می‌باشد مثلاً در خراسان زمان برداشت صبح خیلی زود می‌باشد ولی در کرج این زمان به ۹-10 صبح می رسد.

توجه کنید  در کشت گلخانه ای زعفران یا در منزل (گلدان، سبد، پشت‌بام، حیاط) زمان برداشت زعفران برای شما نیز طبق گفته ی بالا می‌باشد.

 نحوه برداشت گل زعفران

نحوه برداشت گل زعفران به‌صورت دستی

این روش معمول‌ترین روش برداشت در مناطق مختلف می‌باشد. در این روش کارگران در فصل برداشت زعفران را انجام می‌دهند. تعداد کارگر موردنیاز در سال اول کمتر و در سال‌های بعد به دلیل افزایش میزان گل دهی بیشتر می شود. اگر این سوال برای شما هم پیش آمده که زعفران در سال چند بار گل می دهد ؟ باید بدانید که زعفران تنها یک بار در سال به گل می رود و به همین دلیل مرحله برداشت و گلدهی بسیار مهم و با ارزش است

در روش برداشت دستی زعفران باید توجه کنید که فاصله زمانی چیدن گل و پاک‌کردن آنها زیاد نشود؛ زیرا در این صورت گرده‌های زرد رنگ زعفران به کلاله چسبیده و از کیفیت زعفران می‌کاهد.

نکته! جهت جلوگیری از خراب‌ شدن گل‌ها باید بین آنها هوا برودت داشته باشد؛ به همین دلیل توصیه می‌شود از سبدهای حصیری و منفذ دار و یا کیسه‌ها نخی منفذ دار استفاده شود و در ضمن سبدها بیش از حد پر و فشرده نشوند.

توجه *کارگرهای برداشت بر اساس وزن گل‌های چیده شده برحسب کیلوگرم دستمزد می‌گیرند.*

نحوه چیدن گل برای کشت زعفران در گلدان نیز مانند روش گفته شده می باشد.

برداشت زعفران با دستگاه

برداشت دستی زعفران در متراژهای کم بسیار خوب است اما در تناژهای بالا برداشت دستی هزینه ی تولید زعفران را به شدت افزایش داده و به دلیل طولانی شدن فرایند برداشت کیفیت زعفران را کاهش می‌دهد؛ بنابراین استفاده از روش مکانیزه برداشت زعفران در تناژهای بالا بسیار مفید می‌باشد زیرا فرایند برداشت را با سرعت و کیفیت بیشتر به اتمام می‌رساند.

دستگاه برداشت زعفران، گلچین یا گل کن نام دارد و در چند نوع اسپانیایی، کوله‌ای و کالسکه‌ای موجود می‌باشد.

 دستگاه برداشت اسپانیایی زعفران

این دستگاه برای زمین‌هایی که کشت ردیفی با فاصله زیاد انجام داده‌اند مناسب می‌باشد، اما به علت فاصله زیاد ردیف‌های دستگاه در مزارع ایران قابل‌ استفاده نیست.

 دستگاه کوله‌ای برداشت زعفران

دستگاه برداشت گل زعفران مدل کوله‌ای برای زمین‌هایی طراحی شده است که به‌ صورت خطی و دانه تسبیحی کاشت نشده‌اند و ترتیب نامنظمی دارند؛ ولی برای استفاده از این دستگاه مزرعه زعفران شما باید صاف و مسطح باشد. نام دیگر این دستگاه جاروبرقی است و همان‌طور که از نام آن پیداست مانند یک جاروبرقی عمل می‌کند. سوخت این دستگاه بنزین است.

فصل برداشت گل زعفران

 دستگاه کالسکه‌ای برداشت زعفران

دستگاه گل جمع کن زعفران مدل کالسکه‌ای مخصوص زمین‌های زعفرانی طراحی شده است که به‌صورت خطی و دانه تسبیحی کاشت شده‌اند. برای استفاده از این دستگاه لازم است سطح زمین یا مزرعه زعفران صاف و مسطح باشد.

مزایا دستگاه‌های برداشت زعفران:
  1. سرعت و سهولت در برداشت
  2. کاهش هزینه کارگری (این دستگاه تنها با یک اپراتور قابلیت استفاده دارد)
  3. قابلیت برداشت تا ۵۰۰۰ متر در روز
معایب دستگاه‌های فوق:
  1. دقت کم، قطع برخی ازگل‌ها از نیمه و باقی‌ماندن خامه‌ و ریشه زعفران بر روی تیج
  2. مکش ذرات خاک
  3. مخزن جمع‌آوری کوچک

 روش های جداسازی کلاله از گل زعفران

جداسازی کلاله از گل زعفران که پر کردن زعفران هم نام دارد؛ باید در سریع ترین زمان پس از چیدن گل ها انجام شود.
محلی که برای این کار انتخاب می کنید باید تمیز و به دور از هرگونه گرد و غبار و آلودگی باشد.
کارگرانی نیز که برای این کار انتخاب می کنید باید لباس تمیز برتن داشته و از دستکش استفاده کنند.

 جداسازی گل به‌ وسیله دست

جداسازی به‌ وسیله دست توسط کارگران انجام می‌شود. حفظ سرعت و دقت در این روش بسیار مهم می‌باشد در این روش کلاله‌ها را به چند طریق می‌توان جدا کرد که انواع مختلف زعفران را پدید می‌آورند.

توجه! مو و پرز و پرچم، ريشه، گرده و ساير ناخالصی ها در هيچ مرحله ای هرگز وارد زعفران نشود.

 استفاده از دستگاه زعفران پاک‌کن

این دستگاه به‌ صورت مکانیزه فرآوری زعفران را انجام می‌دهد. معمولاً درصد خطای پایینی دارد و به کلاله زعفران آسیب نمی‌زند و با سرعت بالایی فرایند جداسازی را برای انواع زعفران انجام می‌دهد.

 زعفران دسته: این نوع زعفران شامل قسمت کلاله و خامه (قسمت سرخ – سفید – زردرنگ) می‌باشد که معادل آن به فارسی زعفران دسته می‌باشد.

 زعفران سرگل: قسمت‌های زردرنگ را جدا نموده و زعفرانی یک‌دست به رنگ قرمز بدست می آید.

 زعفران پوشال: در این روش معمولاً کلاله سه شاخه همراه با خامه، از سایر اندام‌های گل جدا شده و سپس کلاله با خامه همراه آن در ظرف خشک می‌شوند.

 زعفران نگین: رشته های ۳ شاخه ای کلاله ( قسمت های قرمز رنگ ) بدون خامه یا همان ریشه سپید زعفران از میان رشته های موجود جداسازی می شوند و کاملا سه شاخه از یکدیگر جدا هستند.

 زعفران نرمه: زعفران نرمه شامل کلاله های شکسته و خورد شده زعفران است که در طی فرآیند انتقال شکسته شده اند.

 سایر محصولات حاصل از فرآوری زعفران

پرچم: به قسمت زرد رنگی که حاوی گرده‌های گل زعفران است و در کنار کلاله قرار دارد پرچم می‌گویند پرچم خواص و کاربرد بیشماری دارد.

 

خرید پرچم زعفران 5 گرمی

 

ریشه: در انتهای بخش قرمزرنگ کلاله بخش سفیدی قرار دارد که ریشه زعفران نامیده می‌شود و مثل زعفران پرفایده می‌باشد.

 

  قیمت خرید ریشه زعفران  

گلبرگ: از گلبرگ زعفران می‌توانید در تهیه مربا و انواع دمنوش همراه با گیاهان دیگر استفاده کنید و از خواص بی‌شمار آن لذت برید.

 خشک‌کردن و بسته‌بندی زعفران

بعد از جداسازی کلاله‌ها هنگامی‌که وزن زعفران جداشده حدوداً به 200-150 گرم رسید باید اقدام به خشک‌کردن زعفران نمود.

 روش‌های خشک‌کردن زعفران متفاوتند مثل

قراردادن در هوای آزاد
روش اسپانیایی
استفاده از ماکروویو
استفاده از هیتر
استفاده از دستگاه‌های خشک‌کن

بهترین روش، روشی است که در مدت‌زمان کوتاهی عمل خشک‌کردن کلاله را انجام دهد تا کیفیت زعفران به‌خوبی حفظ شود. بعد از خشک کردن زعفران لازم است اقدام به بسته بندی زعفران  نمود.

روش های نگهداری زعفران در منزل و کارگاه متفاوت می باشد؛ بعد از بسته بندی زعفران لازم است بهترین روش نگهداری زعفران را انتخاب کنید.

فصل برداشت زعفران در ایران

چند نکته در برداشت زعفران!

1. بهتر است زمان برداشت زعفران را طوری تنظیم کنید که گل ها هر چه زوتر قبل از تابش آفتاب چيده شوند.

2. گل ها بعد از برداشت زعفران بايستی هرچه سريع تر برای فرآوری منتقل شوند.

3. در انتقال گل دقت كنيد از ظروف محكم و تميز (مانند سبد كه هوا مبادله مي شود) استفاده شود -گلها فشرده نشوند- جابه جايی در حداقل زمان انجام شده و جداسازی بلافاصله انجام بعد از انتقال گل های برداشت شده در سریعترین زمان انجام شود.

4. خشك كردن سريع زعفران در حفظ رنگ، عطر، طعم و كيفيت زعفران بسيار مؤثر است. زعفران را در كوتاهترين زمان (بين بيست دقيقه تا دو ساعت) با استفاده از هیتر و الک ویژه، خشک کن های مخصوص خشکاندن زعفران سريعاً خشك كنيد.

5.زعفران نبايد از محيط، آلودگی و رنگ بگيرد. دقت كنيم كه زعفران سريع خشك شود اما نباید حرارت خشک کن آنقدری بالا باشد که موجب سوختگی کلاله زعفران شود.

    دیدگاه های شما

  1. ali گفت:

    سلام زمان برداشت زعفان در چه ماهیه؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود برشما زمان دقیق برداشت زعفران در مناطق مختلف متفاوت ولی عموما برداشت زعفران در فصل پاییز اتفاق می افته.

      • راضیه گفت:

        من امسال تازه از شما پیاز زعفران خریدم و تیر ماه کشت کردم کی میتونم زعفرانم رو برداشت کنم ؟!
        در شیراز کشت کرد

        • معصومه مزدکی گفت:

          برداشت زعفران به دمای منطقه شما وابسته ست. زمانی که میانگین دمای شبانه روز در شیراز به 8 درجه رسید گل های زعفران پیدا میشن و تعیین تاریخ دقیق برداشت زعفران ممکن نیست اما عموما زعفران در اواخر مهر تا اواسط آذر ماه در مناطق مختلف برداشت میشه.

  2. مهدیه گفت:

    سلام من توی اصفهان میخوام زعفران کشت کنم هنوز کشت نکردم میخواستم ببینم زمان برداشت زعفران توی منطقه ما کی هست؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود برشما زمان برداشت زعفران بستگی به زمان آبیاری هم داره اما اگر آبیاری رو به موقع انجام دادید زمان برداشت در روزهایی خواهد بود که دما به 8 درجه در طول شبانه روز برسه.

  3. فاطمه گفت:

    سلام برداشت زعفران توی کرمان توی چه فصلی اتفاق میوفته؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما زمان برداشت زعفران توی هیچ منطقه ای به طور دقیق مشخص نیست هر زمان که میانگین دمای هوا به 8 درجه برسه گل های شما نمایان میشه.

  4. صدرا گفت:

    سلام خسته نباشید من آموزشاتون رو از طریق اینستاگرام دنبال می کنم و خیلی خوبه میخوام ببینم فصل برداشت زعفران کیه؟ هنوز هیچ حرفی در موردش زده نشه؟کی باید اماده سازی برای برداشت زعفران رو انجام بدیم؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما ممنونم فصل برداشت که از مهر تا اذر ادامه داره اما زمان برداشت زعفران در هر منطقه متفاوت هست.

  5. اعظم گفت:

    سلام کی زمانه برداشت گل زعفرانه میرسه من امسال تازه کشت کردم و نگرانم بابت گل دادن

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما زمان برداشت گل زعفران در مناطق مختلف متفاوته و بستگی به زمان ابیاری شما داره.

  6. محمد گفت:

    چرا امسال اینقدر برداشت زعفران کم شده؟ موقع برداشت نرسیده تا همین قدر کم برداشت میشه هرسال؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما امسال به دلیل خشکسالی مقدار برداشت ها کاهش داشته

  7. سحر گفت:

    امسال زمان برداشت زعفران عقب افتاده؟ هنوز زعفرون توی منطقه ما در نیومده و یک سری تازه چند تا گل برداشت کردن چه جوریه جریانش؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما بله به دلیل گرمایی که در آبان شاهدش بودیم گدهی زعفران کمی به تاخیر افتاده

  8. زهرا گفت:

    دستگاهی برای برداشت زعفران توی ایران وجود داره؟ چه جوری میشه پیدا کرد؟

    • معصومه مزدکی گفت:

      درود بر شما بله دستگاه برداشت زعفران وجود داره ولی نه به صورت تجاری و فعلا براشت با دست در همه شهرها مرسومه