مقالات   >   خواص بی نظیر زرشک که شگفت زده ات خواهد کرد!

خواص بی نظیر زرشک که شگفت زده ات خواهد کرد!

خواص زرشک اناری

میوه ی طول عمر با بیش از 200سال قدمت درایران

شاید با دیدن این عنوان شما هم مثل من تعجب کرده باشین که زرشک 200سال در ایران قدمت داشته باشه! ولی این موضوع حقیقت داره و حدود 200سال پیش اولین بار شخصی زرشک بی دانه رو در منطقه ی قائنات خراسان در روستای افین کاشته .

حتی جالبه که باهات به اشتراک بذارم اولین کسی که خواص زرشک رو کشف کرد و ازش به عنوان داروی شفا بخش برای التهاب, تب و عطش نام برد زکریای رازی دانشمند کشور خودمون بوده.

زکریای رازی در کتاب قانون در مورد زرشک بیان کرده :((دو نوع است نوعي زرشك جلگه اي كه گرم و سرخرنگ است ديگري زرشك ريگي يا كوهي كه سياه رنگ و مستطيل است سياه از سرخ قوي تر است . وي از 6 نوع داروی مخلوط گياهی تحت عنوان قرص زرشك نام برده و آن را در درمان تب، سرفه، ناراحتی های كبد و در رفع تشنگي و افسردگی مفيد  دانسته است))

حتی یک پزشک هندی که حدود 100سال پیش در دالفنون تدریس میکرده گفته که:((در ايران مردم آب زرشك مي نوشند، با غذا زرشك مي خورند، مربا از آن تهيه می كنند و دم كرده ی آن را با سنبل الطيب براي پيشگيری از خونريزی می نوشند.))

طبیعت زرشک سرد و خشک هست. و این گیاه به قدری پرخاصیته که به غیر از میوه از ریشه و پوست درختش هم استفاده میشه. مصلح‌های آن عبارتند از: میخک، شکرسرخ و شیرینی‌های طبیعی.

خرید یک محصول مرغوب رو به خودت هدیه بده

چند نوع زرشک داریم؟

این میوه بیشتر از  ۵۰۰  گونه داره که بعضی از آنها مانند زرشک زالزالکی، زرافشانی، خراسانی، راست خوشه، معمولی و ژاپنی در ایران وجود داره. زرشکی که تازه هست به رنگ قرمز روشن, وهنگامی که آب خود را ازدست میده و خشک می شه به رنگ تیره در میاد. توی این مقاله زرشک رو به دو دسته ی کلی با هسته و بی هسته تقسیم کردم.

زرشک بدون هسته:

این نوع از زرشک، همونیه که باهاش ترشی درست می کنیم یا مربا میپزیم، برای آبمیوه و شربت و به صورت کلی میتونم بگم برای خوردن و مصرف خونگی کاربرد داره. این نوع زرشک رو بهش زرشک پلویی هم میگن که خودش شامل زرشک اناری، پفکی و زیر تالاری میشه.

زرشک با هسته:

گونه های مختلف زرشک که توی این دسته قرار میگیرن عموما به عنوان گیاه پوششی و تزئینی برای فضای سبز به کار میرن. بعضی از گونه هاش هم برای مصرف درمانی کاربرد داره مثل زرشک کوهی که برای ساخت داروها و آبگیری به کار میره.

ارزش غذایی زرشک

اگر شما100گرم زرشک مصرف کنین ترکیبات زیر رو وارد بدنتون می کنین:

ترکیبات کالری پروتئین قند فیبر کربوهیدرات چربی
مقدار(gr) 316 6.3 2.27 4.7 9.63 5.3
ارزش غذایی ترکیبات موجود در زرشک

و اما حالا بریم سراغ سوال اصلی که:

چرا زرشک اینقدر مهمه؟

اصلی ترین اهمیت زرشک به علت وجود ماده ای، توی ترکیباتش هست که از رشد باکتری های بد در روده جلوگیری می کنه والتهاب رو ـ که ریشه ی بیماری های مزمنه کاهش میده ـ این ترکیب بربرین نام داره.

خواص زرشک در طب سنتی چیه؟

در طب سنتی زرشک جایگاه ویژه‌ای دارد و در علم مزاج شناسی طبع آن سرد و خشک هست. طب سنتی از زرشک به عنوان تنظیم کننده ضربان قلب استفاده میشه

1)درمان طبیعی عفونت ها با خواص زرشک

همانطور که بالاتر هم گفتیم زرشک به خاطر وجود بربرین به کاهش التهاب کمک می‌کنه. در واقع التهاب ریشه بیشتر بیماری های عفونی هست و درمان این التهاب می تونه از برخی بیماری ها جلوگیری کنه. 

زرشک حاوی عوامل ضد باکتری ضد قارچ هست که از کاربردهای زرشک برای مبارزه با عفونت به حساب میاد. 

زرشک به درمان عفونت در مجاری ادراری کمک میکنه و همینطور خواص زرشک در درمان عفونت های دستگاه گوارش هم کمک میکنه.

 شیوه درمانی زرشک به این صورته که بربرین از اتصال باکتری ها به سلول های انسان جلوگیری میکنه و این طوری باعث جلوگیری از بروز عفونت ها میشه. 

بربرین در انواع عفونت ها، مثل عفونت مثانه، دستگاه ادراری، دستگاه گوارش موثره. حتی در بهبود گلو درد، گرفتگی بینی، درمان سینوزیت و ناراحتی های رایج دستگاه تنفسی هم کمک میکنه.

خواص زرشک برای کبد چرب

۲) زرشک کمک کننده دستگاه گوارش

یکی از عضلاتی که توی روده وجود داره عضلات صاف هست. بربرین با خاصیت ایجاد انقباض در روده باعث میشه که هضم غذا توی روده آسون تر باشه، مشکلات گوارشی را تا حدودی حل میکنه و از یبوست جلوگیری میکنه.

خواص زرشک همچنین در کاهش درد دستگاه گوارش هم مفیده. 

3) درمان اسهال با خواص زرشک

همین طور کاربرد زرشک به عنوان درمانی موثر برای اسهال هم هست. هم اسهالی که به صورت گذرا ست و هم اسهالی که ناشی از غذاهای مسموم باشه زرشک آنتی بیوتیک قوی هست و بربرین موجود در زرشک باعث جلوگیری از عفونت و اسهالی که ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها یا انگل ها و قارچ ها هست میشه. 

 در یکی از مطالعات نشان داده شده که بربرین مشکلات گوارشی رو بهتر از آنتی‌بیوتیک‌ها بهبود میده.  حدس میزنن که این کاربرد زرشک به خاطر خاصیت اسیدی هست که در زرشک وجود داره.

از جمله مطالعاتی که در این حوزه از خواص زرشک انجام شده می تونم ژورنال بیماری‌های واگیردار رو مثال بزنم که طی تحقیقاتی به این نتیجه رسیدن؛ بربرین اسهال باکتریایی رو بدون هیچ اثر جانبی از بین میبره.

4) زرشک و بهبود دیابت

تو مطالعاتی و پژوهش‌هایی که در مورد دیابت منتشر شده به این نتیجه رسیدن که بربرین میتونه حساسیت به انسولین را بهبود ببخشه و همین طور عاملی مهم در کنترل قند خون و سوخت و ساز گلوکز – قند رایج سلول – هست. یعنی اثر مثبتی روی قند خون داره و آن را به عنوان یک انتخاب برای بهبود بیماری دیابت معرفی کردن.

5) لاغری راحت با مصرف زرشک

زرشک جریان خون را در رگها افزایش می ده. با افزایش جریان خون سوخت و ساز و مصرف انرژی در بدن هم افزایش پیدا میکنه این موضوع باعث میشه که چربی و کلسترول بدی که در بدن وجود دارد سوخت بشه و ذخیره نشه و به این ترتیب زرشک میتونه در لاغری به افراد کمک کنه.

فیبر یکی از مواد کمک کننده در لاغری هست. توضیح این کاربرد زرشک خیلی ساده اس؛ فیبر هضم غذا را بهبود می‌بخشه وقتی غذا بهتر هضم بشه از یبوست جلوگیری میکنه و این موضوع در لاغری شکم تاثیر چشمگیری داره. 

خواص زرشک پفکی

6) تاثیر زرشک روی فشار خون و بیماری های قلبی

یکی از بیماری های قلبی که وجود داره فیبریلاسیون دهلیزی هست، به معنی بی نظمی در ضربان قلب و منجر به این می شه که جریان خون ضعیف بشه.

خواص زرشک به خاطر بربرینی که وجود داره یکی از موادی هستش که در درمان این بیماری موثره. تا حالا در آزمایش‌های بالینی بربرین مورد مطالعه قرار نگرفته بنابراین به عنوان یک اصل در درمان نیست اما از تاثیری که در درمان این بیماری داره نمیشه چشم‌پوشی کرد.

همچنین یکی از خواص زرشک برای قلب این هست که موجب  باز شدن رگ ها میشه، گردش خونی که در رگ ها جاری هست بهبود پیدا میکنه سوخت و ساز افزایش پیدا کرده،  غلظت کلسترول و تری گلیسرید ها را کاهش می یابد و تمام این عوامل با هم باعث افزایش عملکرد قلب و عملکرد بهتر آن در بدن میشه.

7)پاکسازی کبد و کیسه صفرا 

کبد و کیسه صفرا دو اندام داخلی مهم هستن و به خاطر فعالیت و وظایفی که دارن نیاز به پاکسازی دارن.

کبد خون را سم زدایی میکنه و صفرهای مورد نیاز رو برای هضم چربی ها تولید می کنه. زرشک باعث میشه کبد پاکسازی بشه و همچنین ترشح مایع صفرا افزایش پیدا کنه و دقیقاً به خاطر این تاثیری که زرشک بر ترشح مایع صفرا داره برای سلامت کبد و کیسه صفرا عالیه و منجر به کاهش کلسترول بد (LDL) میشه.

8) تنظیم دوران قاعدگی در زنان با زرشک

در دنیای امروز عوامل مختلفی هست که باعث برهم خوردن تنظیم دوران قاعدگی میشه. یک راهکار طبیعی که میشه پیشنهاد داد برای تنظیم کردن قاعدگی استفاده از زرشک در رژیم غذایتون هست.

9) کاربرد زرشک در رفع بیماری تنش اکسیداتیو بدن

اختلال سوخت و سازی  بدن که نشانگان سوخت و سازی هم نام داره یکی از بیماری های که با علائمی مثل چاقی شکم، فشار خون بالا یا کاهش کلسترول خون و تری گلیسرید بالا بروز میکنه. 

در واقع این بیماری به دلیل عدم تعادل بین اکسیژن و رادیکال های آزاد در بدن ایجاد میشه رادیکال های آزاد برای بدن مضر هستن و کی از علت های ایجاد بیمارهایی مثل آرتروز، سرطان و بیماری‌های قلبی عروقی می‌شن.

طی تحقیقاتی که انجام دادن به این نتیجه رسیدن مصرف کپسول زرشک میتونه تغییرات مثبتی در تعادل بین مولکول اکسیژن و رادیکال‌های آزاد ایجاد کنه. به زبان ساده تر خواص زرشک باعث کاهش استرس اکسیداتیو میشه و به این ترتیب به مبتلایان این بیماری کمک می کنه.

این کاربرد زرشک رو به دلیل آنتی اکسیدان هایی که در زرشک وجود دارن مدیونیم.

خواص زرشک برای پوست

10) خواص زرشک در جلوگیری از سرطان

الکترون های آزاد یکی از عوامل بیماری مهلک سرطان هستن. کاهش الکترون های آزاد که در مورد قبلی اشاره شده و به دلیل وجود آنتی اکسیدان های زرشک هست؛ باعث جلوگیری از بروز و پیشگیری از ابتلا به انواع سرطان ها میشه.

11) سلامتی پوست 

سلامتی و درخشندگی پوست یکی از معیارهای زیبایی به حساب می آد وهمه آدما دوستدارن پوستشون صاف و جوان بمونه. زرشک به خاطر وجود ویتامین c باعث افزایش کلاژن سازی میشه.

کلاژن بیشتر در پوست صورت باعث جلوگیری از پیری میشه و مانع از ایجاد چین و چروک در صورت شده و بروز علائم پیری رو در پوست صورت به تعویق میندازه.

همچنین ویتامین c موجب از بین رفتن آکنه ها پاکیزگی پوست و  کمرنگ شدن لکه هایی که در پوست به وجود میاد میشه به همین دلیله که خواص زرشک از برای سلامتی پوست یک داروی طبیعی به حساب میاد.

12) سلامت موها با زرشک تضمین میشه!

 زرشک با بهبود گردش خون باعث میشه که فولیکول‌های مو بهتر تغذیه بشن و گردش خون در زیر پوست سر افزایش پیدا کنه و در نتیجه فولیکول های مو استحکام بیشتری پیدا می کنن و سلامت موهاتون خلی راحت با خواص زرشک تضمین میشه.

13) درمان سوء هاضمه 

مصرف مایعاتی که با زرشک تولید می شن مثل چای زرشک، دمنوش زرشک به بهبود سوء هاضمه کمک میکنه. کافیه مایعی که خواص زرشک در آن آزاد شده را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قبل از غذا مصرف کنین.

14) دندان های سالم و تمیز با استفاده از زرشک

همانطور که گفتیم بربرینی که در زرشک موجوده، خاصیت ضد عفونت و ضد التهابی داره و به همین دلیل مانع از تجمع پلاکت ها میشه و ظاهر مناسبی برای دندان ها به وجود میاره.  عفونت لثه رو کاهش میده و به این ترتیب زرشک به عنوان گیاه حفظ کننده ی سلامت دندان ها شناخته میشه.

خواص دارویی زرشک

15) تقویت ایمنی بدن 

بربامین یکی دیگه از مواد پر خاصیت موجود در زرشکه که تولید گلبول های سفید خون رو افزایش میده.

کاری که گلبول های سفید انجام می دن  ایجاد ایمنی و مبارزه با بیماری هاست؛ بنابراین وجود بربامین باعث به وجود اومدن سطوح خوبی از ایمنی در بدن میشه که باز هم از خواص زرشک هست.

16) پیشگیری از کم خونی 

آهن در بدن یک عنصر ضروری هست. نقل و انتقال اکسیژنی که باهاش نفس میکشیم به وجود آهن وابسته است. جذب آهن همراه با ویتامین سی بهتر انجام میشه.

با مصرف زرشک میتونین حجم مناسبی از ویتامین سی رو به بدنتون وارد کنین و به همین راحتی از کم خونی جلوگیری کنین.

17) سلامت چشم

یکی از مواد تاثیرگذار در سلامت چشم بربرین هست که در زرشک وجود داره. این ماده با خواص شگفت انگیزی که داره از تخریب ماکولای چشم و درنتیجه نابینایی در پیری هم  جلوگیری میکنه.

18) سلامت مغز

ماده پرخاصیت بربامین با جلوگیری کردن از اکسیداسیون مولکول هایی که در مغز وجود دارن باعث میشه که سلامت مغزی و ذهنی افراد تضمین بشه.

دوران بارداری و مصرف زرشک آری یا خیر؟

زرشک موجب انقباضات رحم میشه و ممکنه باعث سقط جنین بشه. پس بهتره قبل از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنین و از رژیم غذایی که پزشک به شما پیشنهاد می کنه پیروی کنین.

خواص برگ های درخت زرشک

حتی برگ های این درخت فوق العاده هم خواص بی نظیری داره از جمله:

  1. اسهال‌های مزمن را درمان می‌کنه.
  2. برگ زرشک دارای مقدار زیادی ویتامین ث می‌باشه.
  3. در موقع آنژین و گلودرد، دم کرده برگ زرشک را غرغره کنین.
  4. جویدن برگ زرشک، باعث محکم شدن لثه و دندان می‌شن.

مصرف مقدار زیاد زرشک یا ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست.

میوه زرشک بااین همه خاصیت ضرری هم داره؟

هر چیزی رو اگر بیش از اندازه مصرف کنیم قطعاً مضراتی رو با خودش داره زرشک هم باوجود تمام خواصی که داره به همین شکل هست. در مصرف دوز پایین ممکنه که هیچ عارضه جانبی نداشته باشه و بتونین به راحتی از تمام خواص زرشک استفاده کنین.

 وقتی مقدار مصرف بالا باشه و از حد مجاز خارج بشه ممکنه که مضرات مصرف زرشک خودشو نشون بده! مثل خونریزی بینی، استفراغ، اسهال، افت شدید فشار خون وباعث حساسیت کلیه بشه. 

علائم مشکلاتی که توی کلیه به وجود میاد شامل: وجود خون در ادرار، درد در هنگام ادرار و درد معده یا کمر درد و تب هست. دقت کنین که اگر هر کدوم از این علائم را داشتین بلافاصله باید به پزشک مراجعه کنین. 

همان‌طور که بالاتر اشاره کردم، زرشک برای پاکسازی کبد فوق‌العاده عمل می‌کنه، اما این برای اشخاصی هستش که جزو بزرگسالان محسوب می‌شن.

برای مصرف کودکان باید این محتاط تر عمل کنین چون ممکنه که مشکلاتی رو توی کبدشون ایجاد کنه. پس بهتره برای رژیم غذای فرزندانتون با دقت بیشتری از زرشک استفاده کنین.

 نکته اخر اینکه بیماران دیابتی نباید داروهای خاص شون را با زرشک ترکیب کنند.

شما چه خواصی از زرشک میدونین؟ ممنون از شما که نظرتون رو در مورد مقاله کامنت می کنین و به بهبود عملکرد ما کمک می کنین

مطالب مرتبط