شناسایی و کنترل آفات و بیماری های گیاه زعفران

همه گیاهان آفات و بیماری‌هایی دارند که به زراعت ما آسیب می‌زنند، گیاه زعفران هم دارای آفات و بیماری‌هایی است که هرکدام ممکن است در طول 7 سال زراعت زعفران به پیاز یا گیاه زعفران آسیب وارد کنند و برای هر شخصی که به کشت زعفران می‌پردازد ضروری است که با این آفات و بیماری‌ها آشنا باشد.

 در این مقاله از آموزش کشت زعفران به بررسی تمام آفات زعفران و بیماری‌های زعفران که ممکن است در زراعت با آن مواجه شوید می‌پردازیم.

اگه نمیدونی چه زمینی مناسب برای کشت زعفرانه،  زمین مناسب کشت زعفران  رو بخون. 

               توجه! 

حتما هر 10-14روز یکبار به مزرعه زعفران سر بزنید و به صورت تصادفی پیاز ها را خارج کرده و آنها و خاک را برای وجود آفات و بیماری ها بررسی نمایید.

 جوندگان ازبین‌برنده پیاز زعفران

 موش

موش یکی از مهم‌ترین آفات زعفران محسوب می‌شود و مهم‌ترین جونده خسارت زا برای زعفران است که از انواع آن می‌توان موش کور، موش دوپای کوهستانی، موش ورامین، موش خانگی و موش صحرایی را نام برد.

انتشار آنها بیشتر در اصفهان، قزوین، ارتفاعات آذربایجان و موش‌های خانگی هم در سرتاسر کشور وجود دارند.

 کنترل

– با کشت نعناع در نزدیکی مزارع زعفران می‌توان با موش مبارزه کرد، زیرا موش از بوی نعناع متنفر است.

– قبل از آماده‌سازی زمین مناسب برای کشت، ابتدا باید لانهٔ موش را پیدا کرد. لانه موش‌ها را تا فاصله 20 متری زمین پیدا می‌کنیم و همه ی آنها را با خاک می‌پوشانیم فقط یک لانه در مرکز زمین نگه می‌داریم و در دمای مناسب 10 تا 12 درجه شلنگ گاز پیک‌نیک را باز می‌کنیم و موش دچار خفگی می‌شود.

– روش‌های کنترل آن از طریق استفاده از تله و قراردادن طعمه مسموم در مسیر رفت‌وآمد موش است طعمه مسموم می‌تواند از مخلوط خمیر با سم استرکنین و ازاین‌ قبیل سم‌ها با خرده شیشه (مهتابی) باشد.

– می توان از مخلوط ۱۰ کیلوگرم دانه گندم، دو لیتر روغن پارافین و ۵ کیلوگرم سم فسفر دوزنگ استفاده کرد. برای درست کردن آن ابتدا گندم را با روغن مخلوط و چرب کرده و سپس به تدریج فسفر دوزنگ را روی آن ریخته و به‌تدریج به هم می‌مالند.

– مخلوط ۵ کیلوگرم گندم به‌اضافه ۲ گرم سیانور در ۱۰۰ گرم روغن هم نتیجه ی خوبی می‌دهد.

– مقداری گوگرد یا گازوئیل و یا هر دو را آتش می‌زنیم و با ایجاد دود اول هر لانه‌ای که باز باشد مشخص می‌شود و می‌توانیم همه لانه موش ها را ببندیم، مجدداً برای دومین مرتبه با دود حاصل از آتش‌زدن گوگرد تمام تونل ها را پر می‌کنیم، حُسن گوگرد آتش‌زدن نسبت به روش‌های دیگر مفید بودن گوگرد برای خاک هست که از درصد اسیدی بودن ph کم می‌کند.

– دود اگزوز موتورسیکلت که باید مثل مراحل قبل عمل کنیم و دود اگزوز را به‌وسیله شلنگ به لانه‌ها وارد کنیم.

– با استفاده از مواد دور کننده مانند آربین نیز می‌توان با این حیوان مبارزه کرد. آربین فرآورده‌ای است که از خسارت حیوانات خونگرم به جالیز، مزارع و باغ‌ها بدون آنکه مستقیماً روی نباتات پاشیده شود جلوگیری می‌کند.

 برای استفاده از آن تکه پارچه کهنه یا فیبر چوبی را به اربین آغشته می‌کنیم و بر روی چوب یا تخته آویزان کرده و به فواصل ۵ تا ۶ متری مزرعه یا باغ با ارتفاع نیم تا یک متر از کف زمین نصب می‌کنند. 

بوی این ماده حیوانات خونگرم را از محوطه دور کرده و مانع ورود آنها به باغ و مزرعه می‌شود. آربین بوی نامناسبی در هوا پخش کرده و حیوانات خونگرم را فراری می‌دهد.

 خرگوش اروپایی:

 این خرگوش که به خرگوش جثه بزرگ نیز معروف است از راسته جوندگان در نواحی شمالی و شمال غربی و غرب کشور پراکنده است. طول بدن آن ۵۵ تا ۶۸ سانتیمتر می‌باشد بدن باریک و دراز و پاهای نسبتاً بلند دارد و در طول سال فعالیت دارد؛ از آن جا که در فصل زمستان تنها سبزی قابل‌توجه، علف سبز زعفران است، برای رفع گرسنگی علاقه زیادی به خوردن این سبزی خوش خوراک دارد و با زخمی نمودن پیازها و خوردن برگ‌های زعفران خسارت وارد می‌کند.

 کنترل

– برای کنترل خرگوش می‌توان از روش‌های مختلف مانند محصور کردن باغ و مزرعه و تله گذاشتن استفاده کرد.

– همچنین از طعمه مسموم مانند، فسفر به نسبت دو و نیم در بلغور گندمی که به آن روغن‌زده باشند نیز استفاده می‌کنند.

-راه دیگر استفاده از اربین است که در بالا هم اشاره شد است.

 جوجه‌تیغی

تشی یا جوجه‌تیغی یا گربه تیغی بزرگ‌ترین جونده حمله‌کننده به مزرعه زعفران می‌باشد. از مشخصه‌های مهم آن جثه بزرگ و وجود سیخ‌های بلند و نوک‌تیز روی بدن این حیوان می‌باشد که رنگ آن مخلوطی از قهوه‌ای تیره و روشن بوده و در واقع وسیله دفاعی این حیوان در مقابل دشمنان است. 

تشی در تمام طول سال فعالیت دارد. فعالیت این موجود شبانه است و از شروع تاریکی از لانه خارج شده و قبل از طلوع آفتاب به لانه برمی‌گردد. یکی از نباتات موردعلاقه این حیوان زعفران است، به پیاز زعفران حمله کرده و آن را می‌خورد و پوست آن را باقی می‌گذارد.

 وجود توده‌هایی از پوست بنه‌ها و کنده شدن خاک محل بوته‌ها و خرابی زمین گویای فعالیت و خسارت تشی می‌باشد.

 کنترل

برای مهار تشی طعمه مسموم نتیجه خوبی نمی‌دهد و داخل کردن گازکربنیک در داخل لانه نیز مقرون‌به‌صرفه نخواهد بود.

– بهترین طریقهٔ کنترل که نتیجه خوبی می‌دهد استفاده از چوبی که طول آن حداقل دو متر است و روی آن پنبه‌ای می‌پیچند و سر آن را در محلول کلروپیکرین (حداقل یک گرم از این ماده استفاده شود) وارد نموده و آن را در لانه ی جوجه‌تیغی فرو می‌کنند. این روش باید در دمای 25 تا 40 درجه انجام شود تا گاز موجود در این ماده، به خوبی ساتع شود.

– شکار نیز یکی از راه‌های کنترل این آفت می‌باشد.

 آهو و گوزن

در زمستان به لحاظ کمبود علوفه از کوه پایین می‌آیند و خسارت ایجاد می‌کنند.

آسیب به این حیوانات جرایم نقدی سنگین و 3 تا 6ماه زندان در بردارد. این حیوانات میراث کشور هستند و باید در حفظ و مراقبت از آنها کوشا باشید.

 آفات زعفران

 کنه زعفران

یکی از آفات زعفران کنه است که به پیاز زعفران آسیب می‌زند. ۵ نوع کنه آسیب‌زا وجود دارد؛ البته بیشترین نوع خسارات وارد شده مربوط به دو نوع، کنه ی بنه زعفران و کنه قهوه‌ای گندم می‌باشد.

 

 کنه بنه زعفران

شیوه ی خسارت زایی این کنه به این صورت است که از قسمت زخم یا سالم به پیاز زعفران حمله کرده از آن تغذیه می‌کند و با ایجاد تونلی در پیاز به زاد و ولد در آن می‌پردازد.

 عوامل بیماری زای دیگر نیز از طریق این تونل وارد شده و در نهایت موجب پوسیدگی و لهیدگی پیاز می‌شوند.

علت ایجاد آن آبیاری و وجود رطوبت اطراف پیاز زعفران در تابستان می‌باشد.

 علائم آن

بنه‌های آسیب‌دیده دارای لکه‌های سیاه یا پوسیدگی در خود می‌باشند و برگ‌های پیاز آسیب‌دیده، کوچک‌تر و ظریف‌تر، گل‌ها فاقد کلاله و یا دارای کلاله‌های ضعیفی می‌باشند.

برگ‌های پیازهای آسیب‌دیده عموماً زودتر خزان می‌کنند.

 کنه قهوه ای گندم

این آفت از شیره‌ی برگ‌های زعفران استفاده کرده موجب ایجاد لکه‌های سفید و زردرنگ در برگ می‌شود.

 علائم آن

آثار خسارت آن مانند موزائیک خفیف است و در نهایت نقاط زرد شده، گسترده شده و موجب خزان زودرس گیاه می‌شود خزان برگ‌ها از نوک برگ‌ها شروع شده و به انتها می‌رسد.

 روش‌های مبارزه با کنه

فعالیت کنه بر سه اصل رطوبت، دما و غذا استوار است و درصورتی‌که شرایط هرکدام از این عوامل مساعد نباشند، کنه نمی‌تواند فعالیت کند. بنابراین علت اصلی رشد کنه دو عامل رطوبت و گرما در کنار یکدیگر است به‌طوری‌که با کنترل این دو عامل می‌توان ضرر را تا حد زیادی کنترل کرد.

به همین دلیل توصیه می‌شود از آبیاری تابستانه پرهیز شود چراکه رطوبت و گرما را برای رشد کنه فراهم می‌کند.

روش‌های کنترل کنه به‌صورت زراعی:

شخم عمیق

 باتوجه‌به اینکه یکی از عواملی که باعث ماندگاری این آفت می‌شود علف‌ هرز است انجام شخم عمیق باعث می‌شود که شرایط برای فعالیت آفت نامناسب گردد.

 اجرای تناوب

 استفاده از گیاهانی که میزبان کنه نباشند به مدت سه سال موجب می‌شود که این آفت کنترل شود.

روش‌های مبارزه مکانیکی

 خاک سنگین، رسی، بادهای شدید و تناوب از عوامل مهمی هستند که موجب کاهش جمعیت این‌گونه در منطقه می‌شود.

مبارزه شیمیایی

از ترکیب کنه کش برموپروپیلات(نئورون)، دیکوفول(کلتان) وکلوفنترین (آپولو) استفاده می‌شود. همچنین جهت مقابله با کنه از کود گرانوله گوگرد به شکل سولفور هم می‌شود استفاده کرد. گوگرد هم خاک را اسیدی‌تر می کند و هم در کاهش ph موثر است و بسیاری از آفات از جمله کنه را نیز از بین می‌برد.

برای بهره‌مندی از فواید گوگرد باید قبل از آبیاری اول گوگرد را به میزان ۳۰۰ کیلو در هر هکتار پخش کرده و با خاک مخلوط کنید. سپس اقدام به آبیاری کنید مصرف گوگرد همراه با تیوباسیلوس برای اکسید کردن گوگرد در خاک استفاده می‌شود.

 پیشگیری از کنه

– برای پیشگیری از مبتلا شدن مزرعه به کنه، عمق کاشت بسته به بافت خاک حداقل ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر باشد.

– پیازها قبل از کاشت با کنه‌کش و قارچ‌کش ضدعفونی شود.

– از پیازهای سالم و بدون لک برای کاشت استفاده بشود.

نکته‌ای که در کنترل کنه‌ها باید به آن توجه کرد این است که کنه از پیاز مادری به پیاز دختری منتقل نمی‌شود و تا زمانی که پیازهای مادری مبتلا به کنه، به طور کامل از بین نروند می‌توانند تقسیم بشوند و پیاز دختری را به وجود بیاورند.

آفات و بیماری های زعفران

 آفت تریپس زعفران

 فعالیت تریپس در پشت برگ‌های زعفران است.

 در پشت برگ دو شکاف طولی عمیق ایجاد کرده و از آن برای تخمک‌گذاری و فعالیت پوره و حشرات بالغ استفاده می‌کند.

 پوره‌ها و حشرات بالغ با خراش دادن اپیدرم برگ زعفران از شیره سلولی استفاده می‌کنند.

 این آفت ناقل عوامل بیماری‌زا و عوامل ویروسی در گیاهان مختلف می‌باشد.

 علائم تریپس

علائم خسارت بر روی زعفران ایجاد لکه‌های زرد تا سفید بر روی برگ‌های زعفران می‌باشد در شدت خسارت نقاط رنگ‌پریده با پیوستن به یکدیگر لکه‌های رنگ‌پریده‌ای را ایجاد می‌کند.

برگ‌های آلوده عموماً زودتر خزان می‌کنند.

 آفت تریپس به صورت غیر مستقیم در کاهش عملکرد سال آینده موثر است.

 کرم سفید ریشه یا کرم پیاز خوار

کرم ریشه یا کرم پیاز خوار علاوه بر پیاز زعفران به سیر و سیب‌زمینی هم حمله می‌کند، بعد از مدتی گیاه از درون باد کرده و فاسد می‌شود.

علائم آفت کرم سفید ریشه

از جمله علائم آن می‌توان به خشک شدن و زرد شدن ناگهانی برگ‌ها اشاره کرد پیازهای انباری بیشتر به این آفت دچار می‌شوند.

 روش‌های مبارزه

الف) نگهداری پیاز در آب ۴۴-۳۳ درجه به مدت ۳ ساعت خشک‌کردن آن در دمای ۲۵ درجه پیش از کاشت

ب) ضدعفونی‌کردن پیاز به‌وسیله سولفور دو کربن

ج) آبیاری با آب‌های آمونیاک‌دار

 بیماری های زعفران و راه های مقابله با آنها

 بیماری زوال زعفران

یکی از بیماری های که به علت قارچ ایجاد میشود، بیماری زوال زعفران می باشد. در این بیماری، قارچ به سطح پیاز حمله کرده و لکه های ارزنی شکل به رنگ قرمز در روی پیاز زعفران ایجاد می کند، این لکه ها باعث ایجاد برآمدگی در سطح پیاز شده و در نهایت باعث پوسیدگی و خشک شدن برگهای آن می شود.

روش مبارزه:

  1. جمع آوری کردن و سوزاندن پیاز و برگ های آلوده
  2. ضدعفونی کردن زعفران با سم سولفور دو کربن
  3. ضدعفونی کردن زمین با سموم قارچ کش مانند مانکوزب
  4. کشت نکردن پیاز زعفران در زمین آلوده به مدت ۶ تا ۸ سال

 توجه کنید! از دیگر گیاهان میزبان این قارچ نیز نباید در زمین آلوده استفاده شود مانند سیب زمینی چغندر و یونجه

بیماری زوال زعفران و راه های مبارزه با آن

 بیماری سیاهک زعفران

از فعالیت گونه ی دیگری از قارچ ها بیماری سیاهک زعفران به وجود می آید. در این بیماری ابتدا قارچ به برگ‌های زعفران حمله کرده و لکه های ریز به رنگ قهوه ای در روی برگ ها دیده ایجاد می کند. به مرور زمان این لکه ها به سمت سیاه تمایل پیدا می کنند و کل برگ را در بر می‌گیرد.

این قارچ هم برگ زعفران و هم به بنه زعفران در زیر خاک حمله می کند و به مرور باعث فساد گیاه میشود.

 روش مبارزه:

  1. بهترین راه برای مبارزه با این بیماری جمع‌آوری و سوزاندن برگ ها و بنه های آلوده می باشد.
  2. ضدعفونی بنه ها با سمومی از قبیل مانکوزب نیز بسیار ضروری می باشد.
بیماری قارچی ریزوکتونیا و راه های درمان آن

 قارچ ریزوکتونیا

این نوع قارچ از سطح پیاز از طریق غلاف های خارجی که در اطراف بنه زعفران وجود دارد وارد میشود و به تدریج باعث پوسیدگی ریشه زعفران شده و لکه های کوچک و سفید رو بر روی پیاز ایجاد میکند.

باگذشت زمان برگها زرد میشود و با پیشرفت این بیماری کپک بنفش رنگ روی پیاز زعفران ایجاد شده و داخل و خارج پیاز پوسیده می‌شود.

 روش پیشگیری:

  1. پاک کردن و ضد عفونی کردن پیاز زعفران قبل از کشت و جدا کردن پوشال های اضافی از دور پیاز زعفران
  2. ضدعفونی کردن خود بنه ها و قرار دادن آنها در محلول ۵ درصد سولفات مس به مدت چند دقیقه عموماً یک تا سه دقیقه
  3. بهتره که از تناوب زراعی استفاده کنیم.

روش مبارزه:

  1. پیازهایی که آلوده هستند و از زمین خارج کرد و آنها را نابود کنید.
  2. زمین آلوده را با سولفور کربن به‌خوبی ضدعفونی کرد.

 باکتری بورخلدریا

این باکتری  روی پیاز خوراکی، زعفران، گلایل، زنبق، ذرت و برنج ایجاد بیماری می‌کند. علائم خسارت آن در فصل زمستان تقریباً بهمن ماه ظاهر میشود. گیاه زعفران دچار زردی و خزان برگ ها قبل از موعد می شود و باعث پوسیدگی جوانه های تازه و برگهای تازه زعفران می شود.

 روی برگها و پیاز زعفران ایجاد لکه میکند به شدت گلدهی را کاهش می‌دهد. همچنین این بیماری در طی فصل پاییز قبل از گلدهی آغاز می‌شود و علائم آن به صورت پوسیدگی غلاف سفید رنگ جوانه اولیه زعفران مشاهده میشود.

 برخی از پیاز ها که برای بررسی از زمین بیرون آورده می‌شوند دارای علائم پوسیدگی روی چمچه (مجموعه برگ و گل زعفران که در یک پوشش با غلاف سفید رنگ قرار گرفته‌اند) دیده می شود که به تدریج قهوه‌ای تا قرمز رنگ شده و خشک شدن و لهیدگی در قسمت چمچه مشاهده می‌شود.

 این باکتری باعث میشود که گلهای زعفران و برگ ها نتوانند از خاک بیرون بیایند و در زیر خاک باقی بماند گاهی ساقه گل نیز دچار این بیماری می‌شود.

توجه! این عامل بر روی عملکرد به شدت تاثیر دارد

بیماری با کتریایی زعفران و راه های پیشگیری از آن

 پیشگیری:

  1. قبل از کاشت پیاز ها حتماً پیازهای سالم را از پیازهای آلوده جدا کنیم.
  2. سلامت ظاهری پیازها را مورد توجه قرار بدیم پیاز ها باید فاقد هرگونه لکه حفره یا پوسیدگی باشند.
  3. توصیه میشود که بیرون آوردن پیاز ها به صورت خشک کن انجام شودو از آبیاری مزرعه قبل از کندن پیاز ها حتماً خودداری شود.
  4. پیاز ها حتی الامکان در شرایط انباری قرار نگیرند; درصورت قرار گیری در شرایط انباری رطوبت و گرمای زیادی در انبار وجود نداشته باشه و شرایط در انبار مطلوب باشد.

 پوسیدگی بنه

پوسیدگی می‌تواند در قسمت‌های مختلف زعفران دیده شود. از جمله این قسمت ها

  • پوسیدگی در قسمت شکم
  • بنه وگردن
  • قسمت تحتانی بنه

پوسیدگی قسمت تحتانی در مزارع کمتر دیده می‌شود. این نوع پوسیدگی از نظر اقتصادی ضرر کمتری دارد.

 ویژگی های یک گیاه زعفران با پوسیدگی تحتانی  این است که بنه ها از اندازه طبیعی خودشان کوچکترند و بوته گیاه زعفران نیز از حد نرمال کوتاه تر است.

  • علت ایجاد آن
  • نامتعادل بودن آبیاری
  • حاصلخیز نبودن خاک و شرایط نامناسب محیطی
  • سایر عوامل بیماری زا می باشد

 کلروز برگ در زعفران

این بیماری یک نوع بیماری فیزیولوژیکی می باشد که موجب زرد شدن برگهای زعفران می شود. علت این بیماری عواملی مثل

  • نبود عناصر غذایی به مقدار کافی
  • آهکی بودن زمین
  • کمبود عنصر آهن می‌باشد.

  روش مبارزه

  1. دادن کودهای ازته، فسفاته و پتاسه به زمین
  2. محلول پاشی زمین با محلول سولفات آهن یا کودهای آهن دار دیگر به نسبت یک تا دو در هزار، می شود این بیماری را درمان کرد.

 پیچیدگی و فنری شدن کلاله

 همانطور که از اسم این بیماری مشخص است در این بیماری کلاله های زعفران مثل فنر می‌پیچند و در اثر این پیچیدگی ممکنه که گاهی کلاله ها قطع شوند و بر روی زمین می افتند.

 عاملی که موجب این بیماری میشه هنوز به طور کامل مشخص نیست اما عواملی از جمله:

  • سن بنه ها
  • وضعیت تغذیه گیاه
  • شرایط فیزیولوژیکی که گیاه در آن قرار دارد
  • عوامل ویروسی و میکو پلاسمایی

عواملی هستند که برای این عارضه نام برده می‌شود.

 بیماری ورم پیاز زعفران

در این بیماری سطح پیاز زعفران شاخی شکل شده و درسطح پیاز تورم ایجاد میشود. معمولاً گیاهانی که آلوده به این بیماری هستند بنه های آنها کوچکتر از حد طبیعی میشود و خود بوته هم از حد طبیعی یک بوته سالم خیلی کوتاه تر است.

یکی از عوامل مهمی که در جلوگیری از بیماری های زعفران نقش دارد خرید پیاز با کیفیته، دونستن ویژگی های پیاز زعفران با کیفیت تاثیر خوبی در خرید مطمئن داره.

 

راستی دوره ی آموزشی صفرتا صد کشت زعفران به صورت رایگان در بخش آموزشگاه دهکده موفقیت قرار داره، توی این دوره همه چیز در مورد کشت زعفران توضیح داده شده.

 

 

شما توی مزرعتون با چه آفاتی رو به رو شدین؟ تجربه هاتون رو با ما در میون بگذارین.

نظر دهید

پاسخ دهید

پوچ
10 درصد تخفیف
مشاوره رایگان
20 درصد تخفیف
ریشه زعفران یک مثقالی
50 درصد
امروز خوش شانس نبودی
پرچم زعفران یک مثقالی
زعفران یک مثقالی
دوباره امتحان کن!
ارسال رایگان
زرشک نیم کیلویی
شانستو امتحان کن جایزه مال توعه!

ایمیل و شماره تماستو وارد کن و جایزه ببر!

امیدوارم خوش شانس باشی :))

دهکده موفقیت گشتا
Logo
بازیابی رمز عبور
مقایسه موارد
  • کل (0)
مقایسه
0
باز کردن چت
واتس اَپ دهکده
میتونیم کمکتون کنیم؟